ಭಾರತ Space Station 2035 ಗುರಿಯತ್ತ ದೇಶ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ International Space Summitಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಡಿಯೋ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು 2035ರೊಳಗೆ ಸ್ವದೇಶಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಈ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ‘ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ’ (Bharatiya Antariksh Station – BAS) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿರದೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದರೇನು?
ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣವು Low Earth Orbitನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ISRO ರೂಪಿಸಿರುವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, BAS ಒಟ್ಟು ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ BAS-01 ಅನ್ನು 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಇದೆ. ನಂತರ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಉಳಿದ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತರುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್
- 2028: BAS-01 ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉಡಾವಣೆ ಗುರಿ
- 2035: ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ Bharatiya Antariksh Station ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಗುರಿ
- 2040: ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿ
- Space Vision 2047: ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ
2028ರಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯಲಿದೆ?
2035ರ Space Station ಗುರಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಧಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು Gaganyaan ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ BASನ ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಿಸ್ಟಂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, BAS-01 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು ₹1,763 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 2025ರಿಂದ 2028ರವರೆಗಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ Space Station
ISRO ರೂಪಿಸಿರುವ BAS ಯೋಜನೆ ಒಟ್ಟು ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು 2028ರಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಉಳಿದ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, BASನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
- Rendezvous ಮತ್ತು Docking ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
- Robotics
- In-orbit Refuelling
- Crew Quarters
- Microgravity Research Racks
- ಮಾನವಸಹಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
- ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ ಜೀವಾಧಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
Gaganyaanಗೂ Space Stationಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
ಭಾರತದ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ Gaganyaan ಪ್ರಮುಖ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. Gaganyaan ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯರನ್ನು Low Earth Orbitಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಕರೆತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಭಾರತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಅದರ ನಂತರದ ಸಹಜ ಹಂತವೇ Bharatiya Antariksh Station.
ಅಂದರೆ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ:
Gaganyaan → ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ → BAS → ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ → ಚಂದ್ರಯಾನ ಮಾನವ ಮಿಷನ್
ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
Space Stationನಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯಲಿದೆ?
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ. Microgravity ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, BASನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ:
- Life Sciences
- Pharmaceutical Research
- Material Sciences
- Advanced Manufacturing
- Microgravity Experiments
- ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ
Microgravityನಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೀತಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಔಷಧ ಸಂಶೋಧನೆ, ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತಕ್ಕೆ Space Station ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಸ್ವಂತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ಹೊಂದುವುದು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿದೆ.
1. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನುಭವ
ಮಾನವರನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಾಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು.
2. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
Microgravity ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಔಷಧ, ವಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಬಹುದು.
3. ಚಂದ್ರನ ಮಾನವ ಮಿಷನ್‌ಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ
2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ Space Station ಅನುಭವ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಂತವಾಗಲಿದೆ.
4. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ
ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ high-technology manufacturing ಮತ್ತು aerospace sectorನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತದ Space Vision 2047
ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆ 2035ರ Space Stationನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾರತದ ವಿಸ್ತೃತ Space Vision 2047ನಲ್ಲಿ Bharatiya Antariksh Station, ಚಂದ್ರನ ಮಾನವ ಮಿಷನ್, ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ advanced space technologies ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು heavy-lift launch vehicles, human-rated spacecraft, docking technology, high-capacity landers ಮತ್ತು re-entry technologyಗಳಂತಹ ಹಲವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದು ಹೊಸ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗವೇ?
ಭಾರತ ಈಗಾಗಲೇ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ, ಚಂದ್ರಯಾನ, ಮಂಗಳಯಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. ಇದೀಗ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ Space Station ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿನ International Space Summit ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವಕುಲದ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ 34 ದೇಶಗಳ 430 payloadಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನೂ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊನೆ ಮಾತು
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತ Space Station 2035 ಗುರಿ ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ BAS-01 ಅನ್ನು 2028ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ BAS ಅನ್ನು 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದೆ.
Gaganyaanನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ Space Station ಮತ್ತು ನಂತರ 2040ರ ಮಾನವ ಚಂದ್ರಯಾನದತ್ತ ಸಾಗುವ ಭಾರತದ ಯೋಜನೆ, ದೇಶದ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.